Nieuwe Zelfstandigenwet moet zzp’ers vooraf meer zekerheid geven

De voorgestelde Zelfstandigenwet moet zzp’ers en opdrachtgevers vooraf meer duidelijkheid geven over de vraag of een opdracht buiten loondienst kan worden uitgevoerd. KVK publiceerde op 7 oktober een uitleg van het voorstel. Het gaat nadrukkelijk nog niet om geldende wetgeving: de internetconsultatie loopt tot en met 29 oktober 2026 en de beoogde ingangsdatum is januari 2028.

Het voorstel werkt met een zelfstandigentoets en een werkrelatietoets. De eerste kijkt naar de ondernemer zelf. In de consultatietekst staan onder meer een KVK-inschrijving, een btw-nummer, een aparte zakelijke rekening en eigen verantwoordelijkheid voor facturatie en betalingen. Ook telt mee of iemand meerdere opdrachtgevers heeft en voorzieningen treft voor ondernemersrisico’s.

De werkrelatietoets gaat over de uitvoering van een concrete opdracht. Belangrijk zijn de vrijheid om het werk te organiseren, ruimte om tijd en locatie te bepalen waar dat mogelijk is, en werken voor eigen rekening en risico. Een contract alleen is dus niet genoeg: de manier waarop partijen in de praktijk samenwerken blijft bepalend.

Wie aan beide toetsen voldoet en ook volgens die afspraken werkt, moet volgens het voorstel in een ‘veilige haven’ terechtkomen. Wie niet voldoet, is daarmee niet automatisch werknemer. Dan blijft een beoordeling volgens de bestaande regels nodig. Verschillende onderdelen van het voorstel kunnen tijdens het wetgevingsproces bovendien nog veranderen.

Voor ondernemers is dit een geschikt moment om bestaande opdrachten te inventariseren. Kijk niet alleen naar documenten, maar ook naar dagelijkse aansturing, afhankelijkheid van één opdrachtgever en wie financiële risico’s draagt. Pas contracten niet uitsluitend aan op basis van dit voorstel; gebruik de inventarisatie om met een adviseur of opdrachtgever tijdig te bespreken waar de feitelijke samenwerking en de afspraken uiteenlopen.